نکات نگهداری از کمپرسور باد برای افزایش طول عمر دستگاه

کمپرسور باد قلب تپنده بسیاری از صنایع و کارگاههاست؛ ابزاری که بدون آن، عملکرد بسیاری از دستگاهها متوقف میشود. شاید خرید یک کمپرسور باکیفیت مهم باشد، اما چیزی که اهمیت بیشتری دارد، نگهداری از کمپرسور باد به شکل اصولی و مداوم است. رعایت چند نکته ساده میتواند عمر دستگاه شما را چند برابر کرده و مانع از هزینههای سنگین تعمیرات یا توقف ناگهانی کار شود. در این مقاله به مهمترین راهکارهای نگهداری از کمپرسور باد میپردازیم؛ نکاتی کاربردی که با اجرای آن ها می توانید همیشه از عملکرد روان، ایمن و اقتصادی دستگاه خود مطمئن باشید.
۱3 نکته ای که باید درباره نگهداری کمپرسور باد بدانید
نگهداری صحیح از کمپرسور باد تضمین میکند که دستگاه شما با حداکثر توان کار کند و برای سالها دوام بیاورد.
برای نگهداری از کمپرسور باد، اولین و مهمترین قدم این است که دفترچه راهنمای آن را به دقت مطالعه کنید. این دفترچه نه تنها راهنمای اصلی برای استفاده صحیح است، بلکه بسیاری از مشکلات رایج را نیز به شما نشان میدهد. به خاطر داشته باشید که دستکاری دستگاه بدون اطلاعات کافی در نهایت به آن آسیب می زند.
با رعایت نکاتی که در ادامه شرح خواهیم داد، از عملکرد عالی و طولانی مدت کمپرسور خود مطمئن خواهید بود.
تخلیه رطوبت از مخزن کمپرسور
هنگامی که هوا در کمپرسور فشرده و سپس در مخزن خنک می شود، بخار موجود در آن به شکل رطوبت تقطیر شده و در کف مخزن جمع میگردد. اگر این رطوبت به موقع تخلیه نشود، همراه جریان هوا به سمت ابزارآلات بادی و تجهیزات دیگر منتقل شده و احتمال زنگ زدگی و آسیب جدی به آنها را افزایش میدهد.
برای جلوگیری از این مشکل، لازم است به طور مرتب مخزن کمپرسور را تخلیه کنید. در قسمت پایین هر مخزن، شیر تخلیه مخصوصی وجود دارد که به کمک آن میتوان آب جمع شده را خارج نمود. هنگام باز کردن این شیر، دقت داشته باشید که آن را به آرامی بچرخانید تا رطوبت، زنگ زدگی و ذرات رسوبی با فشار زیاد به بیرون پرتاب نشوند. این کار ساده اما حیاتی، نقش مهمی در افزایش عمر مفید کمپرسور و سلامت ابزارهای متصل به آن دارد.
کنترل روزانه سطح روغن در کمپرسور باد
یکی از سادهترین اما حیاتی ترین اقدامات در نگهداری از کمپرسور باد، کنترل منظم سطح روغن دستگاه است. توصیه میشود پیش از شروع هر روز کاری، میزان روغن کمپرسور را بررسی کنید. این کار به کمک گیج روغن یا سایت گلاس به راحتی قابل انجام است و از آسیب های احتمالی به قطعات داخلی جلوگیری میکند.
در صورتی که سطح روغن کمتر از حد استاندارد باشد، عملکرد دستگاه کاهش یافته و احتمال استهلاک زودرس آن افزایش مییابد. بنابراین با بررسی روزانه و به موقع روغن، میتوانید عمر کمپرسور را به شکل چشمگیری افزایش دهید و از هزینه های سنگین تعمیرات پیشگیری کنید.
بررسی صدا و لرزش کمپرسور
یکی از مراحل مهم در نگهداری از کمپرسور باد، کنترل صدای دستگاه هنگام کار کردن است. کمپرسور نباید لرزش یا صدای غیرعادی داشته باشد، زیرا این موضوع میتواند نشانه وجود مشکل در قطعات داخلی باشد. پیشنهاد میشود قبل از این بررسی، وضعیت تسمهها، پیچها و پدهای لرزشگیر چک شود تا مطمئن شوید دستگاه در شرایط استاندارد کار میکند.
کنترل سلامت فیلتر هوا
در زمان بررسی فیلترها توجه داشته باشید که محل قرارگیری آنها تمیز و بدون آسیب باشد. در صورتی که نیاز به تعویض فیلتر داشتید، حتماً مدل دقیق را از دفترچه راهنمای دستگاه بررسی کرده و فیلتر جایگزین مناسب را تهیه کنید تا عملکرد کمپرسور دچار مشکل نشود.
بررسی سلامت شیلنگها
در فرآیند نگهداری از کمپرسور باد، توجه ویژهای باید به شیلنگها داشت؛ زیرا این بخشها بیش از سایر قطعات در معرض آسیب هستند. شیلنگها باید هم محکم و ایمن باشند و هم انعطاف کافی داشته باشند تا جریان هوا بدون اختلال عبور کند. برای جلوگیری از نشتی یا کاهش کارایی دستگاه، بهتر است شیلنگها به صورت دورهای بازبینی شده و میزان فرسودگی یا ترکخوردگی آنها بررسی شود.
بررسی نشتی هوا و روغن در کمپرسور
یکی از مراحل مهم در سرویس کمپرسور، اطمینان از عدم وجود نشتی هوا و روغن است. برای تست نشتی هوا، ابتدا شیلنگها را جدا کرده و اجازه دهید دستگاه تا حداکثر فشار کار کند. پس از خاموش شدن کمپرسور، فشار مخزن را روی گیج بررسی کنید. کاهش جزئی فشار به دلیل افت دما طبیعی است، اما اگر افت فشار مداوم بود، نشاندهنده نشتی در سیستم است. در صورتی که با گوش نتوانید محل نشتی را تشخیص دهید، میتوانید با استفاده از کف روی اتصالات، نشتی را شناسایی کنید؛ تشکیل حباب در محل اتصال یعنی وجود مشکل.
از طرف دیگر، نشتی روغن معمولاً با مشاهده روغن ریخته شده زیر کمپرسور یا موتور قابل تشخیص است. همچنین اگر سطح روغن سریعتر از حالت معمول کاهش پیدا کند، میتواند علامتی از وجود نشتی در سیستم باشد.
تعویض روغن در فرآیند نگهداری از کمپرسور باد
برای این که قطعات متحرک کمپرسور عملکردی روان و بدون استهلاک داشته باشند، استفاده از روغن تازه و باکیفیت ضروری است. در محیطهای کاری مرطوب، روغن به مرور خاصیت و ویسکوزیته خود را از دست میدهد و همین موضوع میتواند باعث کاهش کیفیت روانکاری شود. علاوه بر این، وجود ناخالصیها در روغن مانع از گردش مناسب آن در سیستم خواهد شد. به همین دلیل، در برنامه منظم نگهداری از کمپرسور باد حتماً روغن دستگاه را در بازههای زمانی توصیهشده توسط سازنده تعویض کنید تا هم عمر مفید کمپرسور افزایش یابد و هم راندمان کاری آن در بالاترین سطح باقی بماند.

بررسی کارکرد شیر اطمینان کمپرسور
در فرآیند سرویس و نگهداری کمپرسور، کنترل شیر اطمینان اهمیت زیادی دارد. ابتدا محل شیر را پیدا کرده و مطمئن شوید هیچ نشانهای از زنگزدگی یا آسیب ظاهری روی آن وجود ندارد. سپس زمانی که مخزن تحت فشار است، حلقه شیر را بکشید تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید. در صورت سالم بودن شیر، باید صدای واضح خروج هوا شنیده شود. اگر شیر عمل نکرد یا باز نشد، احتمالاً نیاز به تعویض دارد.
پاکسازی و تعویض فیلتر هوا
برای حفظ راندمان بالای کمپرسور، فیلترهای هوا باید همیشه تمیز و سالم باشند. میتوانید با استفاده از جریان هوای فشرده و ملایم، گرد و غبار و ذرات جمعشده روی فیلتر را پاک کنید. اما اگر فیلتر فرسوده شده باشد یا نتواند به خوبی تمیز شود، لازم است آن را تعویض کنید.
کنترل عملکرد تجهیزات کنترلی کمپرسور
یکی از بخشهای مهم سرویس و نگهداری کمپرسور، بررسی صحیح کارکرد تجهیزات کنترلی مانند گیج فشار و پرشر سوئیچ است. برای این کار کافی است شیر تخلیه مخزن را کمی باز کنید تا دستگاه روشن شده و چندین بار چرخه خاموش و روشن را طی کند. در این مدت باید حرکت عقربه گیج فشار را زیر نظر بگیرید و مطمئن شوید که تغییرات فشار به درستی نمایش داده میشود.
اگر کمپرسور مجهز به موتور برقی باشد، با هر بار خاموش شدن دستگاه صدای هیس کوتاهی از پرشر سوئیچ شنیده میشود که نشاندهنده تخلیه هوای بین کمپرسور و شیر یکطرفه است. این فرآیند باعث میشود کمپرسور در سیکل بعدی بدون فشار اضافی و روانتر شروع به کار کند. همچنین فشارهای روشن و خاموش شدن دستگاه باید با مقادیر استاندارد تنظیمشده مطابقت داشته باشند.
در کمپرسورهایی با موتور احتراق داخلی، زمانی که فشار مخزن به حد بالای تعیینشده برسد، دور موتور کاهش یافته و این موضوع از صدای موتور قابل تشخیص است. در این حالت صدای خروج هوا از شیر پایلوت نیز شنیده میشود. هنگامی که فشار مخزن به حد پایین برسد، شیر پایلوت دریچه سوخت را کنترل کرده و با افزایش دور موتور، کمپرسور مجدداً وارد چرخه کاری خود میشود.
آزمایش پر شدن مخزن در نگهداری از کمپرسور باد
یکی از روشهای مهم در نگهداری از کمپرسور باد، بررسی زمان پر شدن مخزن است. برای این کار، ابتدا خروجیهای هوا و شیر تخلیه مخزن را بسته و مطمئن شوید فشار سنج روی صفر قرار دارد. سپس کمپرسور را روشن کرده و مدت زمان لازم برای رسیدن فشار از صفر تا حداکثر میزان مخزن را ثبت کنید.
این آزمایش را به صورت دورهای تکرار کنید و زمان پر شدن مخزن را در هر بار یادداشت نمایید. در صورتی که مشاهده کردید زمان پر شدن به طور قابل توجهی افزایش یافته است، این میتواند نشانهای از کاهش کارایی کمپرسور باشد و لازم است دستگاه توسط یک متخصص بررسی شود تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری شود.
بررسی وضعیت ضربهگیرهای کمپرسور
ضربهگیرها، که اغلب از جنس لاستیک هستند، وظیفه جذب لرزشهای بدنه کمپرسور هنگام کار را بر عهده دارند. در فرآیند نگهداری، حتماً بررسی کنید که همه ضربهگیرها در جای مناسب خود نصب شده باشند. در صورتی که ضربهگیری خراب، فرسوده یا گم شده باشد، طبق دفترچه راهنمای دستگاه آن را تعویض کنید تا عملکرد کمپرسور دچار مشکل نشود.
بررسی و محکم کردن پیچ و مهرهها
استفاده طولانیمدت از کمپرسور باد میتواند باعث شل شدن پیچ و مهرههای دستگاه شود. به همین دلیل، در برنامه منظم نگهداری از کمپرسور باد توصیه میشود که هر هفته وضعیت محکم بودن پیچ و مهرهها بررسی شود و در صورت نیاز آنها را سفت کنید تا ایمنی و عملکرد دستگاه تضمین گردد.
برای آشنایی بیشتر با کمپرسور باد، مقاله کمپرسور باد چیست؟ را مطالعه کنید.

سخن نهایی
نگهداری از کمپرسور باد یک سرمایهگذاری در طول عمر و کارایی دستگاه است. رعایت نکات ساده اما کلیدی مانند بررسی فیلترها، کنترل شیلنگها، تست شیر اطمینان، تعویض به موقع روغن و اطمینان از سلامت پیچ و مهرهها میتواند از بروز خرابیهای جدی جلوگیری کند و راندمان کاری کمپرسور را در بالاترین سطح حفظ کند. علاوه بر این، انجام آزمایشهای دورهای مانند پر کردن مخزن و بررسی تجهیزات کنترلی باعث میشود که کمپرسور همیشه آماده و ایمن برای کار باشد. با ایجاد یک برنامه منظم برای نگهداری از کمپرسور باد، نه تنها عمر مفید دستگاه افزایش مییابد، بلکه هزینههای تعمیر و جایگزینی قطعات نیز کاهش مییابد و شما میتوانید با اطمینان کامل روی عملکرد بینقص کمپرسور خود حساب کنید.
هر چند وقت یکبار باید فیلترهای هوا را بررسی و تعویض کرد؟
بهتر است فیلترها حداقل ماهی یکبار بررسی شوند و در صورت مشاهده فرسودگی یا کاهش کارایی، تعویض شوند.
کاهش فشار سریع مخزن نشاندهنده چیست؟
افت فشار مداوم میتواند نشانه وجود نشتی در سیستم باشد و نیاز است کمپرسور توسط متخصص بررسی شود.
چرا روغن کمپرسور باید به موقع تعویض شود؟
روغن کهنه یا آلوده نمیتواند روانکاری کافی قطعات متحرک را انجام دهد و باعث افزایش اصطکاک و کاهش عمر کمپرسور میشود.