الکترود پلاسما یکی از کلیدیترین قطعات مصرفی در برش پلاسماست؛ قطعهای کوچک که مستقیم روی کیفیت لبه، سرعت برش و هزینه های روزانه کارگاه اثر میگذارد. وقتی الکترود درست انتخاب شود، قوس یکنواخت و متمرکز میماند، نازل دیرتر فرسوده میشود و برش روی ورق تمیز و بدون پلیسه درمیآید. برعکس، الکترود نامناسب یا بیکیفیت میتواند باعث پاشش زیاد، کج شدن خط برش، روشن و خاموش شدن قوس و بالا رفتن مصرف نازل و شیلد شود.
در این دسته بندی الکترود های پرمصرف هواخنک و آبخنک برای تورچها و دستگاه های رایج بازار ایران را کنار هم دارید، مناسب کار های سبک دستی تا برش های سنگین CNC. اگر هنوز درباره انتخاب دستگاه و توان واقعی سیستمتان مطمئن نیستید، بد نیست قبلش سری به صفحه خرید دستگاه برش پلاسما بزنید تا انتخاب الکترودتان دقیقتر و اقتصادیتر شود.
ویژگی های اصلی یک الکترود پلاسما خوب
یک الکترود پلاسما خوب باید طوری ساخته شده باشد که قوس را همیشه پایدار و متمرکز نگه دارد، گرمای شدید نوک را سریع تخلیه کند و در سیکل های روشن/خاموش شدن پیدرپی دوام بیاورد. اولین معیار، مغزی داخلی است، در مدل های باکیفیت از هافنیوم با خلوص بالا استفاده میشود چون در دمای قوس دیرتر میسوزد، دیرتر گود میشود و باعث میشود برش یکنواخت و بدون پرش قوس انجام شود.
در برخی سیستم های آمپراژ بالا یا صنعتی، مغزی تنگستن یا آلیاژ های ترکیبی هم دیده میشود که هدفش مقاومت بیشتر در کار سنگین است.
معیار دوم، بدنه مسی استاندارد است؛ مس باید رسانایی الکتریکی و انتقال حرارت بالایی داشته باشد تا حرارت نوک سریع به بدنه منتقل شود و فشار حرارتی روی هسته کم شود. اگر کیفیت مس پایین باشد، الکترود زود داغ میکند و عمرش نصف میشود.
سومین ویژگی، دقت ساخت و تلرانس مناسب است؛ هممحوری دقیق الکترود با نازل باعث تمرکز قوس، کاهش پاشش و مصرف کمتر نازل میشود. جمع این سه ویژگی یعنی برش تمیزتر، استارت راحتتر و هزینه مصرفی پایینتر در عمل.
انواع الکترود پلاسما
توی این دسته بندی، الکترودها بر اساس خانوادهی تورچ و سطح کاریشون تفکیک شدهاند تا راحتتر مدل مناسب دستگاهتان را پیدا کنید. چون در بازار ایران بیشترِ دستگاهها و تورچها از چند استاندارد رایج پیروی میکنند، ما هم همین زبان مشترک را ملاک چیدمان گذاشتهایم:
الکترود های سری PT31 / AG60
این گروه برای دستگاه های سبک و نیمه صنعتی، مخصوصاً مدل های دستی و اینورترهای کوچک، پرمصرفترین گزینهاند. جریان کاری معمولشان 30 تا 60 آمپر است و برای برش ورق های نازک تا متوسط، تعمیرگاهی و کار های عمومی کاملاً جواب میدهند. اگر دنبال قطعه اقتصادی برای مصرف روزمره هستید، این خانواده معمولاً انتخاب اول است.
الکترود های سری SG55 / CB70
یک پله بالاتر از PT31 قرار میگیرند و در بسیاری از دستگاه های کارگاهیِ میانرده دیده میشوند. اینها برای برش های پیوستهتر و ضخامت های بالاتر طراحی شدهاند و در محدوده 40 تا 80 آمپر بهترین عملکرد را دارند. پایداری قوس در این سری بهتر است و وقتی کارتان برش های نسبتاً سنگینتر باشد، هزینه مصرفیتان را منطقی نگه میدارند.
الکترود های سری P80 و هم خانواده
P80 شناخته شده خانواده در کارگاه های CNC و دستگاه های هواخنک پرقدرت است. این الکترودها معمولاً با نازل های P80 ست میشوند و برای رنج 60 تا 120 آمپر طراحی شدهاند. مزیت اصلیشان این است که هم در برش های ضخیمتر، هم در سیکل کاری بالا، عمر قابل قبولی میدهند و قطعات یدکیشان هم بهوفور در دسترس است.
الکترود های سری CB150
CB150 برای تورچ های صنعتیتر هواخنک یا نیمهآبخنک استفاده میشود و گزینهای محبوب برای کارگاه هایی است که سرعت و دوام برایشان مهم است. این خانواده در آمپراژهای حدود 120 تا 150 آمپر کار میکند و اگر دستگاهتان از این تورچ پشتیبانی کند، انتخاب بسیار به صرفهای برای برش مداوم است.
الکترود های آب خنک P160 / CP200 و مشابه
اینها مخصوص سیستم های حرفهای CNC و خطوط تولید هستند؛ جایی که برش طولانی، ضخامت بالا و توقف کم اهمیت دارد. به خاطر خنک کاری آبی، سطح دمای نوک الکترود کنترل میشود و در نتیجه طول عمر بالاتر و ثبات قوس بهتر است. این گروه برای آمپراژهای بالاتر از 160 تا حدود 200 آمپر طراحی شدهاند.
نکتهی مهم: اسم خانواده روی بسته بندی همیشه کافی نیست. بعضی تورچها نسخه های نزدیک به هم دارند که الکترودشان ظاهراً شبیه است اما از نظر طول، رزوه یا نوع هسته فرق میکند. اگر بین دو مدل مردد بودید، بهترین کار این است که مدل تورچ یا کد قطعه قبلی را با ما چک کنید تا دقیقاً همان چیزی را بگیرید که به دستگاهتان میخورد.
در یک نگاه سریع میشود اینطور جمع بندی کرد که برای کار سبک و پروژه های متفرقه سراغ PT31/AG60 بروید؛ برای کار میانرده و برش های طولانیتر SG55/CB70 مناسبتر است؛ و اگر CNC یا برش سنگین دارید، خانواده های P80، CB150 و آبخنکها انتخاب های حرفهایتر شما هستند.
الکترود هواخنک یا آب خنک؟ کدام برای شما مناسبتر است؟
یکی از اولین تصمیمها هنگام خرید الکترود پلاسما این است که بدانید تورچ شما هواخنک است یا آبخنک؛ چون الکترود این دو سیستم قابل جایگزینی با هم نیستند. الکترودهای هواخنک در بیشتر دستگاه های دستی و کارگاهی رایجاند. خنک کاری در این مدلها با جریان هوا انجام میشود، بنابراین ساختار سادهتر و قیمت اقتصادیتری دارند. برای برش های سبک تا نیمهسنگین، چرخه های کاری کوتاهتر و آمپراژهای پایینتر تا متوسط، هواخنکها کاملاً جواب میدهند.
در مقابل الکترودهای آبخنک مخصوص تورچ های صنعتی و CNC هستند؛ جایی که برش طولانی، آمپراژ بالا و کار پیوسته دارید. آب گرما را خیلی سریعتر از هوا دفع میکند؛ نتیجهاش این است که نوک الکترود دیرتر گود میشود، قوس پایدارتر میماند و کل ست مصرفی (نازل و شیلد) هم عمر بیشتری پیدا میکند. طبیعتاً قیمت این گروه بالاتر است، اما در کار سنگین، بهخاطر کاهش مصرف و توقف کمتر، هزینه نهایی پایینتر درمیآید.
اگر دستگاهتان خروجی آب ندارد یا کارتان پروژه های کوتاه است، هواخنک گزینه منطقیتری است. ولی اگر با ورق های ضخیم و شیفت های طولانی کار میکنید، آبخنک را جدی بگیرید. یک راه تشخیص سریع هم این است که به بدنه تورچ نگاه کنید: تورچ های آبخنک معمولاً دو شلنگ آب رفت و برگشت جدا از شلنگ هوا دارند.
چطور الکترود مناسب دستگاه خودتان را انتخاب کنید؟
برای اینکه خرید الکترود پلاسما دقیق و بیدردسر باشد، کافی است به چند معیار ساده ولی خیلی مهم توجه کنید. اول از همه آمپراژ واقعی کارتان را در نظر بگیرید، نه فقط عدد روی دستگاه. اگر معمولاً روی 60 آمپر برش میزنید، الکترود باید مخصوص همان رنج باشد؛ استفاده از الکترود ضعیفتر باعث سوختن زودهنگام و برش ناپایدار میشود. دوم، نوع تورچ است: هواخنک یا آبخنک. الکترود این دو سیستم با هم فرق دارند و جا به جا بستنشان هم عمر قطعه را کم میکند و هم به تورچ فشار میآورد.
سوم، ضخامت و جنس متریال مصرفی شماست. برای ورق های نازک و برش ظریف، الکترود و نازل فاینکات گزینه بهتری هستند؛ اما برای برش های سنگین و طولانی باید سراغ ست استاندارد بروید. چهارم، مدل تورچ یا خانواده مصرفی دستگاه (مثل PT31، P80، CB150 و …) را دقیق مشخص کنید. اگر در تشخیص خانواده مطمئن نیستید، یک مرور کوتاه روی مقاله برش پلاسما چیست؟ کمک میکند تفاوت ستها و کاربردشان را بهتر بفهمید. الکترود را تنها نخرید، همیشه مطمئن شوید نازل و شیلد همخانوادهاش را هم دارید، چون هماهنگی این ست مستقیماً روی کیفیت برش و هزینه مصرفی شما اثر میگذارد.
عوامل مؤثر بر قیمت الکترود پلاسما
عوامل مؤثر بر قیمت الکترود پلاسما چندتاست و اگر اینها را بشناسید، موقع خرید بهتر میتوانید بین مدلها مقایسه کنید:
- برند و اصالت کالا: الکترودهای اورجینال مثل Hypertherm یا Kjellberg معمولاً قیمت بالاتری دارند، چون مواد و کنترل کیفیتشان دقیقتر است. مدل های افترمارکت یا طرح ارزانترند، ولی کیفیتشان یکسان نیست.
- جنس مغزی و بدنه: هسته هافنیوم با خلوص بالا یا تنگستن صنعتی گرانتر از نمونه های معمولی است. بدنه مسی استاندارد هم هزینه تولید را بالا میبرد و در قیمت نهایی دیده میشود.
- نوع خنک کاری: الکترودهای آبخنک بهخاطر طراحی پیچیدهتر و تحمل حرارتی بیشتر، گرانتر از هواخنکها هستند.
- رنج آمپراژ و خانواده تورچ: هرچه الکترود برای آمپراژ بالاتر ساخته شود (مثل P160 یا CP200)، قیمتش بالاتر میرود. خانواده های رایجتر مثل PT31 یا P80 معمولاً اقتصادیترند.
- دقت ساخت و تلرانسها: رزوه دقیق، هممحوری بهتر با نازل و پرداخت تمیزتر باعث افزایش قیمت میشود، اما عمر و کیفیت برش را هم بالا میبرد.
- شرایط بازار: نوسان ارز، هزینه واردات، موجودی لحظهای و خرید تکی یا عمده میتواند قیمت روز الکترود پلاسما را جا به جا کند.
قیمت پایین همیشه به صرفه نیست؛ مهم این است که الکترود با کار شما سازگار باشد و عمر قابل قبول بدهد.
چرا خرید الکترود پلاسما از آرال ماشین؟
خرید الکترود پلاسما وقتی واقعاً به صرفه میشود که مطمئن باشید قطعهای که میگیرید دقیقاً با تورچ و شرایط کاری شما سازگار است. مزیت اصلی آرال ماشین همینجاست: ما فقط “الکترود” نمیفروشیم، کمک میکنیم مدل درست را انتخاب کنید تا هم کیفیت برشتان بالا بماند، هم مصرفتان بیخودی زیاد نشود. داخل این دسته بندی، خانواده های پرمصرف بازار ایران مثل PT31، P80، CB150، P160 و CP200 همیشه موجود است؛ یعنی اگر کارگاهتان مصرف ثابت دارد، لازم نیست برای هر بار خرید دنبال مدل بگردید یا خریدتان عقب بیفتد.
از طرف دیگر، تنوع برندها دستتان را باز میگذارد، هم قطعات اورجینال برای کار صنعتی و سنگین داریم، هم مدل های افترمارکت باکیفیت برای مصرف اقتصادیتر. قبل از خرید هم میتوانید با ارائه مدل دستگاه یا تورچ، مشاوره فنی بگیرید تا اشتباه رایج عدم تطابق الکترود و نازل سراغتان نیاید. ارسال سریع به سراسر ایران، بسته بندی مطمئن و امکان خرید تکی یا عمده هم باعث میشود خریدتان راحت و قابل اتکا باشد. ضمن اینکه اگر لازم باشد ست کاملتری از قطعات مصرفی بگیرید، در صفحه ملزومات جوش و برش همه گزینه های مرتبط را یکجا دارید.